RETROSTACJA definicja steampunku...
 CENTRALA 
 
  RSS  START  EKRANY  DEFINICJA  MAPA  TYTUŁY  OPINIE  LINKI  STEAMPUNKOPEDIA   

 
Odjazdowy XIX wiek

STEAMPUNK (w latach 1990. nazywany "VSF", czyli Victorian Science Fiction) powstał jako nurt fantastyki sięgający do samych korzeni sci-fi: do XIX-wiecznej powieści naukowej (scientific romance), XVIII-wiecznego gotyckiego horroru i pulp fiction z początków XX wieku. Wszystko to, czego Juliusz Verne, H.G. Wells i Sir Arthur Conan Doyle nie zdążyli wymyślić (a może nie odważyli się opublikować) dziś nadrabiają steampunkowcy. Wiktoriańska winda na Księżyc? Napędzany parą cyborg? Maszyna różnicowa ze sztuczną inteligencją? Czemu nie! Chociaż współcześni autorzy doskonale wiedzą, że XIX-wieczne wizje przyszłości okazały się niemal całkowicie chybione, idą w tych błędach jeszcze o kilka kroków dalej.

Steampunk łączy stare mity z nowymi - spogląda z nostalgią na Wiek Pary (STEAM), ale z przekornej, obrazoburczej perspektywy końca XX i początku XXI wieku (PUNK). Jego nazwa wywodzi się od cyberpunku, futurystycznego szału lat 1980. Cyberpunk to mroczna industrialna przyszłość, a steampunk - mroczna industrialna przeszłość. Jednak dziś niewiele już zostało z tego pokrewieństwa, dawne definicje odeszły do lamusa i zrobiło się ciekawiej, a w każdym razie inaczej.

Z czasem steampunk porzucił "twardą" (technologiczną) odmianę fantastyki, wkroczył na terytoria horroru i fantasy, zaczął też penetrować czasy bardziej odległe i nieco nam bliższe. Fragmenty układanki można przecież zestawiać na setki zaskakujących sposobów. Trudno nawet powiedzieć czy steampunk jest jeszcze gatunkiem fantastyki, czy tylko współczesną wariacją na temat XIX wieku. Mike Perschon twierdzi wręcz, że steampunk stał się estetyką, swoistą "nakładką" na inne gatunki, pozwalającą "steampunkować" niemal wszystko: począwszy od westernu ("Bardzo Dziki Zachód"), komiksu o superbohaterach ("Liga Niezwykłych Dżentelmenów") i starego serialu sci-fi ("Steam Trek"), a kończąc na obudowie do komputera (Datamancer), skuterze (The Whirlygig Emoto), czy nawet muzyce pop (Abney Park).

"Attack of the Steampunks" - aranżacja i słowa: Guy Garrison
Natomiast zdaniem Michaela Moorcocka, jednego z twórców gatunku, dzisiejszy steampunk zgubił swój historyczny kontekst i zastąpił go własnym zestawem symboli. Tę łatwo rozpoznawalną ornamentykę z powodzeniem można zastosować również do innych epok. Granice zabawy przesuwają się dziś ku latom 30. i 40. XX wieku, a na naszych oczach powstaje nowy podgatunek - DIESELPUNK.

Więcej o historii steampunku znajdziecie w artykule "Komiks - ostatni bastion Verne'a", który po raz pierwszy ukazał się w roku 2001 na łamach "Nautilusa" - biuletynu Polskiego Towarzystwa Juliusza Verne'a. Dociekliwym pozostaje jeszcze Chronologia Steampunku, czyli lista ponad dwóch tysięcy steampunkowych tytułów, jakie pojawiły się w ciągu ostatnich 40 lat, oraz Chronologia Dieselpunku - oba projekty Retrostacji dostępne są w zbiorku "Steampunkopedia Analogue Collection: MMIII-MMX" (PDF). O genezie nazwy gatunku dowiecie się z notki "Kto wymyślił steampunk?".

Więcej teorii:

 STRONA GŁÓWNA  >> 


 RETROSTACJA © Krzysztof Janicz 2002-2008 | START | MAPA | KOMIKSY | KONTAKT |  RSS